Curves, Tone và HSL — ba công cụ tách một bản chỉnh khỏi một cái filter
Đường tone, tách tông sáng và tối, và chỉnh hue/saturation/luminance theo từng dải màu. Mỗi cái để làm gì, và nên dùng theo thứ tự nào.
Trong bài này
Phần lớn bản chỉnh ảnh chỉ gồm phơi sáng, tương phản và một cái LUT. Chừng đó đã đi được khá xa. Đoạn còn lại — đoạn khiến tấm ảnh trông như của bạn chứ không như một preset — nằm ở ba công cụ phía dưới lưới Adjust: Curves, Tone và HSL.
Curves — đưa sáng vào đúng chỗ bạn muốn
Curve là một đồ thị. Trục ngang là độ sáng mà một điểm ảnh đang có; trục dọc là độ sáng nó sẽ nhận. Để nguyên đường chéo thì không có gì thay đổi. Bẻ cong nó là bạn phân phối lại ánh sáng đúng chỗ mình chọn — khác hẳn thanh phơi sáng vốn kéo tất cả cùng lúc.
Ba hình dạng đủ cho hầu hết công việc:
- Đường chữ S. Kéo phần dưới xuống, phần trên lên. Vùng tối sâu hơn, vùng sáng sáng hơn, và trung gian giãn ra ở giữa. Đây là tương phản, nhưng là tương phản có chủ đích.
- Nâng điểm đen. Kéo đầu mút dưới trái lên trên. Màu đen thôi đen và thành xám đậm — chất matte của bản in, hay của phim scan hơi lệch một cách cố ý. Nâng rất ít thôi đã thấy nhiều.
- Bo mềm vùng sáng. Hạ đầu mút trên phải xuống một chút để giá trị sáng nhất dừng lại trước mức trắng tinh. Trời và da thôi cháy, và tấm ảnh dịu hẳn.
Một lưu ý về thứ tự: Curves nướng hình dạng bạn vẽ vào chuỗi xử lý màu, và chọn LUT sau đó sẽ thay thế bước màu ấy. Vậy nên làm ngược lại: chọn LUT trước, chỉnh phơi sáng cho đúng, và vẽ curve sau cùng. Hãy coi curve là nước cờ kết thúc, không phải nước mở màn.
Tone — nhuộm màu riêng cho vùng sáng và vùng tối
Tone chính là split toning. Nó cho bạn hai điều khiển màu, một thiên về vùng sáng và một thiên về vùng tối, và đây là đường ngắn nhất tới một cái nhìn có grade thay vì có filter.
Cặp kinh điển là vùng sáng ấm với vùng tối lạnh — ánh nắng hổ phách, bóng râm xanh teal. Nó hiệu quả vì đó đúng là cách ánh sáng ban ngày hoạt động: mặt trời ấm, và bầu trời xanh lấp đầy vùng bóng. Đẩy mạnh thì ra chất bom tấn phòng vé. Để nhẹ thì chỉ khiến tấm ảnh có cảm giác được chụp vào một buổi chiều đẹp.
Chiều ngược lại — sáng lạnh, tối ấm — rất đáng thử với ảnh nội thất và mọi thứ chụp dưới đèn huỳnh quang. Nó kín đáo hơn và thường tôn người hơn.
Ngay cạnh đó là hai thanh Highlights và Shadows, làm nửa còn lại của cùng công việc nhưng về độ sáng: cứu một mảng trời cháy, mở ra một gương mặt rơi vào bóng. Dùng hai thanh này để sửa, và Tone để nêm nếm.
HSL — từng màu một
HSL tách ảnh thành các dải màu và cho mỗi dải ba điều khiển:
- Hue — dịch chính màu đó. Biên độ cố tình hẹp: nó để đẩy một sắc xanh lá về phía ô liu, không phải để biến bãi cỏ thành tím.
- Saturation — từ xám hẳn cho tới đậm gấp đôi.
- Luminance — dải màu đó hiện sáng đến đâu, từ một nửa tới một rưỡi.
Đây là công cụ cho những vấn đề mà không thanh trượt tổng thể nào giải được. Da bị cam dưới ánh đèn vàng: hạ saturation dải cam một chút và nâng luminance của nó lên. Màu xanh lá chói như neon: hạ saturation xanh lá và dịch hue nhẹ về phía vàng. Bầu trời gần đúng rồi: nâng saturation xanh dương và hạ luminance xanh dương — sâu hơn chứ không sáng hơn mới là thứ khiến bầu trời đẹp.
Cách dùng HSL tốt nhất là bớt đi. Thay vì làm một màu to tiếng hơn, hãy làm những màu bạn không cần im bớt. Tấm ảnh chỉ có một thứ rực lên trông như có chủ ý; tấm ảnh mà thứ gì cũng rực trông như do điện thoại tự làm.
Thứ tự nên theo
- Phơi sáng và cân bằng trắng — đưa khung hình về trung tính và đúng sáng trước khi động vào bất cứ thứ gì mang tính sáng tạo.
- LUT — chọn chất ảnh, rồi kéo cường độ về mức hợp với chính tấm này.
- Highlights và Shadows — cứu lại những gì LUT vừa bóp chết hoặc thổi cháy.
- HSL — sửa một hai màu vẫn còn cãi nhau với bạn.
- Tone — nêm màu cho vùng sáng và vùng tối.
- Curves — hình dạng cuối cùng: chữ S, nâng đen, bo sáng.
- So sánh. Nhấn giữ lên ảnh để thấy bản gốc bên dưới, rồi quyết định bước 6 có đáng hay không.
Bạn có thể làm hết trong năm cú chạm, hoặc ngồi hai mươi phút với một khung hình. Cái quan trọng là thứ tự — mỗi bước đều giả định bước trước nó đã đúng.